Micron Document
<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Gabelzahnmoose</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Gabelzahnmoose"> <link href="./_mw_/ext.cite.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Gabelzahnmoose rootpage-Gabelzahnmoose skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Gabelzahnmoose</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr"><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r183054365">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}.mw-parser-output table.taxobox{background:white;border:1px solid #72777d;border-collapse:collapse;clear:right;float:right;margin:1em 0 1em 1em}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>th{background:#9bcd9b;border:1px solid #72777d;text-align:center}.mw-parser-output table.taxobox.palaeobox>*>*>th{background:#e7dcc3}.mw-parser-output table.taxobox.parabox>*>*>th{background:#b9b9b9}.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.Person,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-name,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-bild,.mw-parser-output table.taxobox>*>*>td.taxo-zeit{text-align:center}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style>
<table cellpadding="2" class="float-right taxobox infobox" id="Vorlage_Taxobox" style="width:300px;margin-top:0.5em;" summary="Taxobox">
<tbody><tr>
<th>Gabelzahnmoose
</th></tr>


<tr>
<td class="taxo-bild" style="font-size:smaller;">
<p><i>Dicranum scoparium</i>
</p>
</td></tr>


<tr>
<th><a href="Systematik_(Biologie)" title="Systematik (Biologie)">Systematik</a>
</th></tr>
<tr>
<td>
<table class="toptextcells" style="width:100%;">
<tbody><tr>
<td><i><a href="Abteilung_(Biologie)" title="Abteilung (Biologie)">Unterabteilung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Bryophytina" title="Bryophytina">Bryophytina</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Klasse_(Biologie)" title="Klasse (Biologie)">Klasse</a>:</i>
</td>
<td><a href="Bryopsida" title="Bryopsida">Bryopsida</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Klasse_(Biologie)" title="Klasse (Biologie)">Unterklasse</a>:</i>
</td>
<td><a href="Dicranidae" title="Dicranidae">Dicranidae</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Ordnung_(Biologie)" title="Ordnung (Biologie)">Ordnung</a>:</i>
</td>
<td><a href="Dicranales" title="Dicranales">Dicranales</a>
</td></tr>
<tr>
<td><i><a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a>:</i>
</td>
<td><a href="Dicranaceae" title="Dicranaceae">Dicranaceae</a>
</td></tr>


<tr>
<td><i><a href="Gattung_(Biologie)" title="Gattung (Biologie)">Gattung</a>:</i>
</td>
<td>Gabelzahnmoose
</td></tr>

</tbody></table>
</td></tr>










<tr>
<th><a href="Nomenklatur_(Biologie)" title="Nomenklatur (Biologie)">Wissenschaftlicher Name</a>
</th></tr>
<tr>
<td class="taxo-name"><i>Dicranum</i>
</td></tr>
<tr>
<td class="Person"><a href="Johannes_Hedwig" class="mw-redirect" title="Johannes Hedwig">Hedw.</a>
</td></tr>

</tbody></table>
<p>Die <b>Gabelzahnmoose</b> (<i>Dicranum</i>) sind eine <a href="Gattung_(Biologie)" title="Gattung (Biologie)">Gattung</a> von <a href="Laubmoose" title="Laubmoose">Laubmoosen</a> aus der <a href="Familie_(Biologie)" title="Familie (Biologie)">Familie</a> <a href="Dicranaceae" title="Dicranaceae">Dicranaceae</a>.
</p>

<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Merkmale">Merkmale</h2></div>
<p>Moose dieser Gattung sind meist kräftige Pflanzen in oft ausgedehnten Rasen oder größeren Polstern. Die meist aufrechten, einfachen oder gegabelten Stämmchen können bis über 10 Zentimeter groß sein und sind mit einem mehr oder weniger dichten, weißlichen bis rotbraunen <a href="Rhizoid" title="Rhizoid">Rhizoidenfilz</a> besetzt. Die Blätter sind gewöhnlich lanzettlich, oft sichelförmig einseitswendig, seltener gerade, oben oft rinnig-hohl und scharf oder stumpf gespitzt, besitzen differenzierte Blattflügelzellen und eine einfache bis zur Blattspitze reichende oder austretende Rippe. Die Blattzellen sind länglich-rechteckig bis linealisch, im oberen Blattteil oft kürzer bis rundlich-quadratisch. Die lange <a href="Seta_(Moose)" title="Seta (Moose)">Seta</a> trägt eine aufrechte bis geneigte und gerade oder gekrümmte Sporenkapsel mit lang geschnäbeltem Deckel und 16 bis zur Mitte gegabelten <a href="Peristom_(Botanik)" title="Peristom (Botanik)">Peristomzähnen</a>.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Systematik_und_Arten">Systematik und Arten</h2></div>
<p>Manche Arten wurden in der Vergangenheit in die Gattung <i>Orthodicranum</i> <style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261921330">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .Person{font-variant:small-caps}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><span class="Person h-card">(Bruch &amp; Schimp.) Loeske</span> ausgegliedert, beispielsweise die Arten <i><a href="Dicranum_flagellare" title="Dicranum flagellare">Dicranum flagellare</a></i> (<i>Orthodicranum flagellare</i>) oder <i><a href="Dicranum_montanum" class="mw-redirect" title="Dicranum montanum">Dicranum montanum</a></i> (<i>Orthodicranum montanum</i>). Entsprechend der Systematik nach Stech &amp; Frey wird dieser Abspaltung hier nicht gefolgt.
</p><p>Angaben über die weltweite Artenanzahl sind je nach Quellen stark abweichend: nach Stech &amp; Frey sind es 92 Arten<sup id="cite_ref-1" class="reference"><a href="#cite_note-1"><span class="cite-bracket">[</span>1<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>, nach anderen Quellen 140 bis 150 Arten<sup id="cite_ref-2" class="reference"><a href="#cite_note-2"><span class="cite-bracket">[</span>2<span class="cite-bracket">]</span></a></sup><sup id="cite_ref-3" class="reference"><a href="#cite_note-3"><span class="cite-bracket">[</span>3<span class="cite-bracket">]</span></a></sup>.
</p><p>In Deutschland, Österreich und der Schweiz vorkommende Arten sind:
</p>
<ul><li><i>Dicranum acutifolium</i></li>
<li><i>Dicranum bonjeanii</i></li>
<li><i>Dicranum brevifolium</i></li>
<li><i>Dicranum dispersum</i></li>
<li><i><a href="Dicranum_elongatum" title="Dicranum elongatum">Dicranum elongatum</a></i></li>
<li><i><a href="Dicranum_flagellare" title="Dicranum flagellare">Dicranum flagellare</a></i></li>
<li><i>Dicranum flexicaule</i></li>
<li><i><a href="Dicranum_fulvum" title="Dicranum fulvum">Dicranum fulvum</a></i></li>
<li><i>Dicranum fuscescens</i></li>
<li><i>Dicranum majus</i></li>
<li><i><a href="Dicranum_montanum" class="mw-redirect" title="Dicranum montanum">Dicranum montanum</a></i></li>
<li><i>Dicranum muehlenbeckii</i></li>
<li><i><a href="Dicranum_polysetum" class="mw-redirect" title="Dicranum polysetum">Dicranum polysetum</a></i></li>
<li><i><a href="Dicranum_scoparium" class="mw-redirect" title="Dicranum scoparium">Dicranum scoparium</a></i></li>
<li><i><a href="Dicranum_spadiceum" title="Dicranum spadiceum">Dicranum spadiceum</a></i></li>
<li><i>Dicranum spurium</i></li>
<li><i>Dicranum tauricum</i></li>
<li><i>Dicranum transsylvanicum</i></li>
<li><i>Dicranum undulatum</i></li>
<li><i><a href="Dicranum_viride" title="Dicranum viride">Dicranum viride</a></i></li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Quellen">Quellen</h2></div>
<ul><li><a href="Jan-Peter_Frahm" title="Jan-Peter Frahm">Jan-Peter Frahm</a>, <a href="Wolfgang_Frey" title="Wolfgang Frey">Wolfgang Frey</a>: <i>Moosflora</i> (= <i><a href="Uni-Taschenb%C3%BCcher" title="Uni-Taschenbücher">UTB</a>.</i> 1250). 4., neubearbeitete und erweiterte Auflage. Ulmer, Stuttgart 2004, ISBN 3-8252-1250-5.</li>
<li>Wolfgang Frey, Michael Stech, Eberhard Fischer: <i>Bryophytes and Seedless Vascular Plants</i> (= <i>Syllabus of Plant Families.</i> 3). 13th edition. Borntraeger, Berlin u. a. 2009, ISBN 978-3-443-01063-8.</li>
<li>Martin Nebel, <a href="Georg_Philippi" title="Georg Philippi">Georg Philippi</a> (Hrsg.): <i>Die Moose Baden-Württembergs.</i> Band 1: <i>Allgemeiner Teil, spezieller Teil (Bryophytina I, Andreaeales bis Funariales).</i> Ulmer, Stuttgart 2000, ISBN 3-8001-3527-2.</li>
<li><style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261891140">
/* start https://de.wikipedia.org/ */


.mw-parser-output .webarchiv-memento a{color:inherit}


/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style><a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.today/20121128170051/http://131.130.59.133/projekte/moose/">Checkliste der Moose Österreichs</a> (<span class="webarchiv-memento"><a href="Webarchivierung#Begrifflichkeiten" title="Webarchivierung">Memento</a></span> vom 28. November 2012 im Webarchiv <i><a href="Archive.today" title="Archive.today">archive.today</a></i>).</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<div class="sisterproject" style="margin:0.1em 0 0 0;"><div class="noresize noviewer" style="display:inline-block; line-height:10px; min-width:1.6em; text-align:center;" aria-hidden="true" role="presentation"><span class="mw-default-size" typeof="mw:File"><span title="Commons"></span></span></div><b><span class=""><a class="external text" href="https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Dicranum?uselang=de"><span lang="en">Commons</span>: Dicranum</a></span></b>&nbsp;– Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Einzelnachweise">Einzelnachweise</h2></div>
<ol class="references">
<li id="cite_note-1"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-1">↑</a></span> <span class="reference-text">Wolfgang Frey, Michael Stech, Eberhard Fischer: <i>Bryophytes and Seedless Vascular Plants.</i> 13th edition. 2009, S. 169.</span>
</li>
<li id="cite_note-2"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-2">↑</a></span> <span class="reference-text">Martin Nebel, Georg Philippi (Hrsg.): <i>Die Moose Baden-Württembergs.</i> Band 1. 2005, S. 137</span>
</li>
<li id="cite_note-3"><span class="mw-cite-backlink"><a href="#cite_ref-3">↑</a></span> <span class="reference-text"><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&amp;taxon_id=109995">Dicranum in www.efloras.org</a></span>
</li>
</ol></div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2024-04-26" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Gabelzahnmoose&amp;oldid=244423534">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>

</body></html>